Novosti > Njegoš - pjesnik veličanstvene lične elegije

Objavljeno: 13-Jul-2017

Njegoš - pjesnik veličanstvene lične elegije

About Us

Ovogodišnji Književni program Grada teatra svečano je otvoren gostovanjem Tonka Maroevića, hrvatskog akademika, pjesnika, esejiste, prevodioca, istoričara umjetnosti, likovnog i književnog kritičara, istraživača savremene umjetnosti, i jednog od najuglednijih i najuticajnijih intelektualaca ovog prostora.

Njegovim predavanjem na Trgu pjesnika "Lirsko čitanje “Gorskog vijenca” – A da što je, nego maštanije", Grad teatar započeo je poseban segment programa kojim ovog ljeta obilježava jedan od najvažnijih jubileja u kulturi kojoj pripadamo i prostoru sa koga potičemo – 170 godina od prvog izdanja “Gorskog vijenca”, koje je objavljeno u Beču 1847.

Ističući prije svega da je "Gorski vijenac” apsolutno remek-djelo, Maroević je na početku izlaganja govorio o tome da se ono može tumačiti na razne načine.

- Nadam se da ću se približiti temi koja je vrhunska, izazovna, posticajna. Moj interes za Njegoša vezan je za mladenačko doba, a obnovljen je u zrelosti i kasnoj dobi, osobito sa čitanjem “Luče mikrokozme”. Međutim, na 170. godišnjicu “Gorskoga vijenca” bilo je potrebno vratiti mu se, iz jednog rakursa koji je meni blizak, zanimljiv, koji me čini kompetentnim, jer mislim da mogu govoriti o njemu. Govoriti o “Gorskom vijencu” znači, naravno, potražiti različite puteve ka njemu. Jedna od najljepših metafora o “Gorskom vijencu” je da je on planina, i da se njoj može prići sa raznih strana. Doista, “Gorski vijenac” je takvo remek-djelo po svojoj važnosti, po svom odjeku, rezonanci, po svojoj slojevitosti da se doista može pristupati, gledati ga kao dramsko djelo, kao svojevrsno enciklopedijsko djelo, kao djelo sasvim iznimne kompozicije, strukture, spralne, raznolike. Ja sam, međutim, odlučio govoriti o lirskoj komponenti, o lirskom čitanju, naprosto zato što je moj pogled na svijet bliži lirskom nego epskom, zatim što je epsko čitanje na neki način povjesničarsko čitanje, čitanje, dakle, zbivanja, a mene zanima kod pjesnika i pisca njegov intimni govor. Koliko god taj intimni govor kod Njegoša bio podjeljen na različite glasove, na različite uloge, na različite tonove, svaki od tih pogleda nudi jednu drugu mogućnost. U svakom slučaju, Njegoš je lirski pjesnik par exelence, Njegoš je pjesnik misli, Njegoš je pjesnik Ljetnjeg kupanja na Prčanju, Noći skuplje od vijeka, Crnogorac svemogućem Bogu. Dakle, njegov je lirski korpus prije i mimo “Gorskoga vijenca” takođe, naravno, govorio o velikom potencijalu.

Za to što se Maroević odlučio za lirsko čitanje “Gorskog vijenca”, kako je izjavio, uticao je I njegov pogled na tradiciju.

- Čitanje “Gorskog vijenca” ima niz “predaka” na koje treba obratiti pažnju, koji su od Svetozara Vulovića, ukazivali na to da u tom djelu ima mnogo lirskoga. Vulovićeva formulacija od pre više od sto godina je da je “Gorski vijenac” skup lirskih osjećanja, Isidora Sekulić, nezaobilazni čitatelj i tumačitelj “Gorskoga vijenca” govorila je da je on spoj svečane heroike i jedne veličanstvene lične elegije. Najveći, najbliži, najizazovniji čitetelj za mene su bili Rastko Petrović i Miloš Crnjanski, sigurno da je njihovo čitanje apsolutno komepetno i obavezujuće, a oni ističu upravo njegovu liriku.

Govoreći neke od najupečatljivijih lirskih pasaža iz Gorskog vijenca, Maroević je ukazao na prisustvo realnog pejzaža, zbivanja u prirodi, atmosferskog, nasuprot ideje čuđenja.

-Recimo, ideja oblaka u Gorskom vijencu je lajtmotiv, koji ima težinu pritiska turske moći. Sa druge strane je taj oblak silno konkretan u pejzažu Lovćena. To je jedna od mogućnosti ulaska u njegov tekst, kroz mjesta gdje se prozire njegov odnos sa realnošću. Ali, u pitanju je realnost koja je podignuta na simbolički nivo i viđena kao svojevrsno čudo - istakao je Maroević.

R.R.

12.07. Vijesti

14-Aug-2018
Na srpskoj književnoj sceni su faraoni i karteli

14-Aug-2018
Lutka i arhetip

14-Aug-2018
Ništa kod Vučića nije fascinatno da zasluži scenu

13-Aug-2018
Studija od izuzetnog značaja za pozorišnu umjetnost regiona

13-Aug-2018
Društvo banalizuje klasike

12-Aug-2018
Opseg emocija skratili smo na najmanji broj

12-Aug-2018
Autentično i impulsivno čitanje Lorkine poezije

11-Aug-2018
Premijera „Krvavih svadbi“ ispraćena ovacijama

9-Aug-2018
Autentično i impulsivno čitanje Lorkine poezije

9-Aug-2018
Impulsivna predstava koja pripada Mediteranu

9-Aug-2018
Večeras predstava kakvu Grad teatar zaslužuje

8-Aug-2018
Klasika nije i ne može biti dogma

7-Aug-2018
Svaki čovjek može da bude glumac, ali pitanje je ko je pravi umjetnik

7-Aug-2018
Živim svoj lični feminizam

7-Aug-2018
Veliki, plemeniti gospodin pozorišta

6-Aug-2018
Spomenik crnogorskom pozorištu

6-Aug-2018
Glupost je postal instrument vladanja

3-Aug-2018
Priča o sistemu i stradanju pojedinca

2-Aug-2018
Glas žena iz manjih sredina

1-Aug-2018
Zašto se vječno smijemo Nušiću

1-Aug-2018
Đorđo Sladoje predstavio novu zbirku poezije na Trgu pjesnika u Budvi

30-Jul-2018
Istina nikada nije nova, samo je nov način na koji se priča

27-Jul-2018
Svaka generacija mora ponovo reći šta je istina

27-Jul-2018
Mediteran u djelima crnogorskih slikara

26-Jul-2018
Andrić nam je, kao Hrist, svima oprao noge

24-Jul-2018
Da biste znali kuda idete, morate da imate elitu

24-Jul-2018
Dvoržak za ekstazu publike

23-Jul-2018
Mitologija nije nego vidljiva, odnosno nevidljiva estetika

22-Jul-2018
Šekspir u parodiji ovoga vremena

22-Jul-2018
Treba čitati da bismo živjeli

20-Jul-2018
Ikona – umjetnost ili religija

19-Jul-2018
Grabarić: Sami smo stvorili šizofreni svijet

17-Jul-2018
Najdžel Kenedi: Svijet je izgubio empatiju

17-Jul-2018
Spektakularna satira o nama, vlasti, Evropi

15-Jul-2018
Spektakl Najdžela Kenedija ispred Starog grada

15-Jul-2018
Furiozna komedija o političkoj manipulaciji

13-Jul-2018
Nismo dorasli za demokratiju

11-Jul-2018
"Evgenije Onjegin" ispraćen ovacijama u Budvi

10-Jul-2018
OBAVJEŠTENJE - Rezervisane ulaznice Grada teatra

9-Jul-2018
Pohlepe I licemjerje naših dana

6-Jul-2018
Ikona i likovna dekonstrukcija

5-Jul-2018
Otvoren likovni program 32. festivala Grad teatar Budva

4-Jul-2018
"DAJEM REČ TEATRU" Dragan Mićanović u Budvi otvorio festival Grad teatar

2-Jul-2018
Potvrde za dolazak na svečano otvaranje 32. festivala primamo do 13:00h

30-Jun-2018
Grad teatar otvara „Romeo i Julija“

29-Jun-2018
Obavještenje - cijena ulaznica

30-May-2018
Održan Kick off sastanak projekta ”TOURNEE – Pozorišta za razvoj turizma u Evropi” 24.-25.maja u Fieru, Albanija

30-Apr-2018
Najava preliminarnog programa XXXII festivala Grad teatar

30-Apr-2018
Konferencija za novinare povodom predstavljanja preliminarnog programa XXXII festivala „Grad teatar“

24-Apr-2018
21.04. u 20h "Sudnji dan" u Crvenoj komuni

NAPOMENA: “Grad teatar” ima isključivo pravo izmjene programa ili učesnika navedenih u programu, tj. otkaza nastupa pravnim ili fizičkim licima sa kojima nije zaključen pisani ugovor do dana nastupa.