Novosti > Njegoš - pjesnik veličanstvene lične elegije

Objavljeno: 13-Jul-2017

Njegoš - pjesnik veličanstvene lične elegije

Kontakt

Ovogodišnji Književni program Grada teatra svečano je otvoren gostovanjem Tonka Maroevića, hrvatskog akademika, pjesnika, esejiste, prevodioca, istoričara umjetnosti, likovnog i književnog kritičara, istraživača savremene umjetnosti, i jednog od najuglednijih i najuticajnijih intelektualaca ovog prostora.

Njegovim predavanjem na Trgu pjesnika "Lirsko čitanje “Gorskog vijenca” – A da što je, nego maštanije", Grad teatar započeo je poseban segment programa kojim ovog ljeta obilježava jedan od najvažnijih jubileja u kulturi kojoj pripadamo i prostoru sa koga potičemo – 170 godina od prvog izdanja “Gorskog vijenca”, koje je objavljeno u Beču 1847.

Ističući prije svega da je "Gorski vijenac” apsolutno remek-djelo, Maroević je na početku izlaganja govorio o tome da se ono može tumačiti na razne načine.

- Nadam se da ću se približiti temi koja je vrhunska, izazovna, posticajna. Moj interes za Njegoša vezan je za mladenačko doba, a obnovljen je u zrelosti i kasnoj dobi, osobito sa čitanjem “Luče mikrokozme”. Međutim, na 170. godišnjicu “Gorskoga vijenca” bilo je potrebno vratiti mu se, iz jednog rakursa koji je meni blizak, zanimljiv, koji me čini kompetentnim, jer mislim da mogu govoriti o njemu. Govoriti o “Gorskom vijencu” znači, naravno, potražiti različite puteve ka njemu. Jedna od najljepših metafora o “Gorskom vijencu” je da je on planina, i da se njoj može prići sa raznih strana. Doista, “Gorski vijenac” je takvo remek-djelo po svojoj važnosti, po svom odjeku, rezonanci, po svojoj slojevitosti da se doista može pristupati, gledati ga kao dramsko djelo, kao svojevrsno enciklopedijsko djelo, kao djelo sasvim iznimne kompozicije, strukture, spralne, raznolike. Ja sam, međutim, odlučio govoriti o lirskoj komponenti, o lirskom čitanju, naprosto zato što je moj pogled na svijet bliži lirskom nego epskom, zatim što je epsko čitanje na neki način povjesničarsko čitanje, čitanje, dakle, zbivanja, a mene zanima kod pjesnika i pisca njegov intimni govor. Koliko god taj intimni govor kod Njegoša bio podjeljen na različite glasove, na različite uloge, na različite tonove, svaki od tih pogleda nudi jednu drugu mogućnost. U svakom slučaju, Njegoš je lirski pjesnik par exelence, Njegoš je pjesnik misli, Njegoš je pjesnik Ljetnjeg kupanja na Prčanju, Noći skuplje od vijeka, Crnogorac svemogućem Bogu. Dakle, njegov je lirski korpus prije i mimo “Gorskoga vijenca” takođe, naravno, govorio o velikom potencijalu.

Za to što se Maroević odlučio za lirsko čitanje “Gorskog vijenca”, kako je izjavio, uticao je I njegov pogled na tradiciju.

- Čitanje “Gorskog vijenca” ima niz “predaka” na koje treba obratiti pažnju, koji su od Svetozara Vulovića, ukazivali na to da u tom djelu ima mnogo lirskoga. Vulovićeva formulacija od pre više od sto godina je da je “Gorski vijenac” skup lirskih osjećanja, Isidora Sekulić, nezaobilazni čitatelj i tumačitelj “Gorskoga vijenca” govorila je da je on spoj svečane heroike i jedne veličanstvene lične elegije. Najveći, najbliži, najizazovniji čitetelj za mene su bili Rastko Petrović i Miloš Crnjanski, sigurno da je njihovo čitanje apsolutno komepetno i obavezujuće, a oni ističu upravo njegovu liriku.

Govoreći neke od najupečatljivijih lirskih pasaža iz Gorskog vijenca, Maroević je ukazao na prisustvo realnog pejzaža, zbivanja u prirodi, atmosferskog, nasuprot ideje čuđenja.

-Recimo, ideja oblaka u Gorskom vijencu je lajtmotiv, koji ima težinu pritiska turske moći. Sa druge strane je taj oblak silno konkretan u pejzažu Lovćena. To je jedna od mogućnosti ulaska u njegov tekst, kroz mjesta gdje se prozire njegov odnos sa realnošću. Ali, u pitanju je realnost koja je podignuta na simbolički nivo i viđena kao svojevrsno čudo - istakao je Maroević.

R.R.

12.07. Vijesti

13-Sep-2017
Preko 10.000 ljudi vidjelo 36 programa

12-Sep-2017
Konferencija za novinare povodom zatvaranja 31. festivala „Grad teatar“

25-Aug-2017
Ljepota koja je duboko utkana u materiju

22-Aug-2017
Izložba "Ćutanje kamena" u Budvi: Oslobađanje zarobljene forme

19-Aug-2017
Kameni zapisi ljudi

19-Aug-2017
Savezništvo u kulturi

18-Aug-2017
Riječi i slike kao zapisi u kamenu

18-Aug-2017
Koncertni spektakl za završetak Muzičkog programa Grad teatra

18-Aug-2017
Pisati na stranom jeziku je kao da tumaraš po mraku

16-Aug-2017
Bekim Sejranović zatvorio Trg pjesnika u Budvi

16-Aug-2017
Glembajevi su priča našeg doba

14-Aug-2017
Hronika Budva Grad teatra

14-Aug-2017
Kultura uvijek preživi, a politika ne preživi

14-Aug-2017
Premijerom “Glembajevih” u Dubrovniku Grad teatar zvaršio svoj Dramski program

13-Aug-2017
Ogledala društva u tranziciji

13-Aug-2017
Spektakl o Krležinim junacima naših dana

13-Aug-2017
Budvani na predstavi Gospoda Glembajevi u Dubrovniku

10-Aug-2017
Priča koja nas je duboko uzdrmala

10-Aug-2017
Umjesto klasične promocije savremeni dijalog s povodom

10-Aug-2017
Srbija, Crna Gora i Hrvatska imaju iste kriminalne politike

9-Aug-2017
OBAVJEŠTENJE

9-Aug-2017
Ovo je vrijeme sa previše uglova posmatranja

7-Aug-2017
Kosmos sa svim svojim čudima

7-Aug-2017
Uvijek dajemo novo čitanje

4-Aug-2017
Puno razotkrivanje travestiranih identiteta

3-Aug-2017
Obavještenje povodom održavanja predstave “Gospoda Glembajevi” na 31. festivalu “Grad teatar”

3-Aug-2017
Mislim da je zazvučao Šekspir prošle večeri u Budvi

3-Aug-2017
Ovacije za maestra Ljubimova

2-Aug-2017
O devastiranim ljudima i gradovima

1-Aug-2017
Kvazipobunjeno društvo i travestija

30-Jul-2017
Njegoš je bio moralni idealista, mudrac i prorok

28-Jul-2017
Gdje je mjesto pojedinca u totalitarnom svijetu

27-Jul-2017
U Budvi sam, u kući ujaka, otkrivao slikarstvo i džez

27-Jul-2017
Predstava "Sloboda je najskuplja kapitalistička reč" izvedena pred brojnom budvanskom publikom

27-Jul-2017
Eros, krv i svetost kroz likove biblijskih žena

25-Jul-2017
Genijalni Mocart i domaći virtuozi

24-Jul-2017
Gorki put svih Prometeja naših dana

23-Jul-2017
Pisanje, bijeg od običnog života i njegove banalnosti

22-Jul-2017
I Prometej naših dana mora da strada

20-Jul-2017
Smijeh nas liječi od užasa koji živimo

20-Jul-2017
Sapfo i Njegoša spaja antički fenomen

19-Jul-2017
Na Trgu gostuje Ivana Dimić

18-Jul-2017
Koncert za pamćenje i privilegija za publiku

18-Jul-2017
Exit teatar iz Zagreba gostuje sa predstavom “Balon”

17-Jul-2017
Promocija knjige

14-Jul-2017
Linije bjekstva u razodjenutom svijetu

13-Jul-2017
Poezija ne smije da bude u trendu

13-Jul-2017
Njegoš - pjesnik veličanstvene lične elegije

12-Jul-2017
Izložba

11-Jul-2017
Sonata ponovila uspjeh u Budvi

NAPOMENA: “Grad teatar” ima isključivo pravo izmjene programa ili učesnika navedenih u programu, tj. otkaza nastupa pravnim ili fizičkim licima sa kojima nije zaključen pisani ugovor do dana nastupa.