Novosti > Ljepota koja je duboko utkana u materiju

Objavljeno: 25-Aug-2017

Ljepota koja je duboko utkana u materiju

Kontakt

Kamen, kao i umjetnost, uprkos svim tendencijama “kraja umjetnosti”, ere novih materijala i odbacivanja onih tradicionalnih, neprikosnoveno opstaje i ostaje (za)uvijek svjedočanstvo čežnje ljudskog bića da ostavi trag - i u prostoru, i u vremenu", kaže Rajka Bošković u razgovoru za “Vijesti”, autorka reprezentative izložbe skulptura “Ćutanje kamena”, kojom se u crkvi Santa Marija završava ovogodišnji Grad teatar.

Poznata istoričarka i teoretičarka umjetnosti (kustos Muzeja savremene umetnosti u Beogradu, rukovodilac Zbirke skulptura, muzejski savjetnik, predavač vizuelne kulture i torije vizuelne kulture na redvonim i postdiplomskim studijama na brojnim univerzitetima i akademijama, među kojima je i Univerzitet Mediteran u Podgorici), predstavila je budvanskoj publici dvanaest skulptura u kamenu iz Zbirke MSU. Riječ je o radovima Vide Jocić, Jovana Kratohvila, Miluna Vidića, Momčila Krkovića, Nandora Glida, Jelene Jovanović, Nebojše Mitrića, Miodraga Damnjanovića, Sava Sandića, Lojza Dolinara i Pavla Pavaoa Perića. Ove skulpture, kako ističe, na najbolji način reprezentuju ideju da se preko arhetipskih slika i mitologema, svedenih i jezgrovitih formi, ispoštuje kamen kao iskonska materija - pramaterija kreativne mogućnosti savremene vajarske prakse.

"Izložba u ovako predivnom galerijskom prostoru kao što je crkva Santa Marija, trajno pravi dijalog sa ovim skulpturama. Brojna publika koja je došla na njeno otvaranje bila je vrlo zainteresovana, što me raduje, jer moja ideja o kamenu iziskuje malo posvećenije gledanje i doživljaj. Posebno mi je drago što je ovo prva institucionalna saradnja MSU i Grad teatra. Čelnici festivala prepoznali su ovu izložbu i pozvali me da je predstavim, što sam s velikom zahvalnošću, pa i čašću prihvatila, upravo zbog toga jer je Crna Gora sinonim za kamen. I kako je Isidora Sekulić govorila, crnogorski krš je svjetlosna  ljepota .” To je za Rajku Bošković, kako ističe, bila i dodatna motivacija za ovu izložbu.

"Željela sam da nas, koji smo iz Crne Gore, podsjetim na ljepotu kamena, kao i druge ljude koji dolaze ovdje, posjetice i turiste. Ta  ljepota  nikada nije na površini, uvijek je duboko utkana u materiju, boju, struktura i tekstura koja je taložena milenijumima. A ono što se taloži milenijumima ne ide na lak, sračunat efekat, nego traži pamet, posvećenost i produbljenost doživljaja. Sam pristup kad pravim izbor radova za neku izložbu nije tradicionalan istoričarsko- umjetnički, nego fenomenološki, pa tako i 'Ćutanje kamena' ima takvo polazište. To su radovi vajara koji su obilježili XX vijek, i koji u pristupu skulpturskom djelu unose notu poetskog nadahnuća i emotivnosti”, kazala je Bošković.

U eri kada metal, pored instalacija, preovladava u savremenoj skulpturi, podsjećanje na kamen je, kaže autorka, posebno važno.

"Tri četvrtine skulptura tokom cjelog XX vijeka urađeno je je od metala, a u instalacijama je takođe uglavnom metal. To površno i olako bavljenje vajarstvom, i često i olako prihvatanje takve umjetnosti, bila mi je ideja vodilja da tu duboku, skrivenu ljepotu kamena, spokojstvo i mir koji kamen nudi samim posmatranjem, ne samo umjetniku koji ga obrađuje, nego i nama koji ga posmtaramo, približim publici kroz djela savremene umjetnosti, i da ih vratim na neke trajne, istinske i neprolazne vrijednosti. Danas, u eri informatičkih medija, računara, raznih tehničkih i tehnoloških mogućnosti s jedne strane, i sve manje one bliske, tople i humane komunikacije među ljudima, kamen nas jednostavno vraća sebi.

On je topliji, emotivniji, ljudskiji nego metal i drugi materijali, umjetnik mora tu energiju da izvuče iz kamena i da dođe do njegove suštine. Mikelanđelo je govorio da je jedino kamen dostojan istinskog umjetnika, nije priznavao metal, smatrao je da je to lažni, šuplji materjal za umjetnost”, istakla je autorka izložbe.

Potreba da se ukaže na iskonsku ljepotu kamena

U crkvi Santa Marija u Starom gradu, dan poslije otvaranja izložbe organizovan je i stručni skup, iako to, kako kaže Rajka Bošković, nije praksa na ovakvom tipu izložbe.

"Upravo zbog specifičnosti kamena, pristupa i želje da ukažem na njegovu istinsku i  iskonsku  ljepotu, i na vrijednost bavljenja kamenom u umjetnosti, koncipirala sam naučni skup, koji se odvijao pod naslovom 'O kamenu, vanvremenost i savremenost'.

Pored vanvremenosti koja je svima očigledna i jasna, htjela sam da ukažem i na dimenziju apsolutne savršenosti kamena koja je neosporiva i neporeciva. Pozvala sam stručnjake iz raznih oblasti, vajara koji radi u jednom od najpoznatijih kamenoloma u svijetu, gdje je radio i Mikelanđelo, petrologa, arheologa, mozaičara, čak i umjetnika koji se ne bavi radom u kamenu, kako bi čuli i suprotno mišljenje”, kazala je Bošković.

23.08. - Vijesti

14-Nov-2017
24. novembra, sa početkom u 18 časova, u „Crvenoj komuni“ u Petrovcu biće izvedena društveno-angažovana predstava „Dar“

13-Sep-2017
Preko 10.000 ljudi vidjelo 36 programa

12-Sep-2017
Konferencija za novinare povodom zatvaranja 31. festivala „Grad teatar“

25-Aug-2017
Ljepota koja je duboko utkana u materiju

22-Aug-2017
Izložba "Ćutanje kamena" u Budvi: Oslobađanje zarobljene forme

19-Aug-2017
Kameni zapisi ljudi

19-Aug-2017
Savezništvo u kulturi

18-Aug-2017
Riječi i slike kao zapisi u kamenu

18-Aug-2017
Koncertni spektakl za završetak Muzičkog programa Grad teatra

18-Aug-2017
Pisati na stranom jeziku je kao da tumaraš po mraku

16-Aug-2017
Bekim Sejranović zatvorio Trg pjesnika u Budvi

16-Aug-2017
Glembajevi su priča našeg doba

14-Aug-2017
Hronika Budva Grad teatra

14-Aug-2017
Kultura uvijek preživi, a politika ne preživi

14-Aug-2017
Premijerom “Glembajevih” u Dubrovniku Grad teatar zvaršio svoj Dramski program

13-Aug-2017
Ogledala društva u tranziciji

13-Aug-2017
Spektakl o Krležinim junacima naših dana

13-Aug-2017
Budvani na predstavi Gospoda Glembajevi u Dubrovniku

10-Aug-2017
Priča koja nas je duboko uzdrmala

10-Aug-2017
Umjesto klasične promocije savremeni dijalog s povodom

10-Aug-2017
Srbija, Crna Gora i Hrvatska imaju iste kriminalne politike

9-Aug-2017
OBAVJEŠTENJE

9-Aug-2017
Ovo je vrijeme sa previše uglova posmatranja

7-Aug-2017
Kosmos sa svim svojim čudima

7-Aug-2017
Uvijek dajemo novo čitanje

4-Aug-2017
Puno razotkrivanje travestiranih identiteta

3-Aug-2017
Obavještenje povodom održavanja predstave “Gospoda Glembajevi” na 31. festivalu “Grad teatar”

3-Aug-2017
Mislim da je zazvučao Šekspir prošle večeri u Budvi

3-Aug-2017
Ovacije za maestra Ljubimova

2-Aug-2017
O devastiranim ljudima i gradovima

1-Aug-2017
Kvazipobunjeno društvo i travestija

30-Jul-2017
Njegoš je bio moralni idealista, mudrac i prorok

28-Jul-2017
Gdje je mjesto pojedinca u totalitarnom svijetu

27-Jul-2017
U Budvi sam, u kući ujaka, otkrivao slikarstvo i džez

27-Jul-2017
Predstava "Sloboda je najskuplja kapitalistička reč" izvedena pred brojnom budvanskom publikom

27-Jul-2017
Eros, krv i svetost kroz likove biblijskih žena

25-Jul-2017
Genijalni Mocart i domaći virtuozi

24-Jul-2017
Gorki put svih Prometeja naših dana

23-Jul-2017
Pisanje, bijeg od običnog života i njegove banalnosti

22-Jul-2017
I Prometej naših dana mora da strada

20-Jul-2017
Smijeh nas liječi od užasa koji živimo

20-Jul-2017
Sapfo i Njegoša spaja antički fenomen

19-Jul-2017
Na Trgu gostuje Ivana Dimić

18-Jul-2017
Koncert za pamćenje i privilegija za publiku

18-Jul-2017
Exit teatar iz Zagreba gostuje sa predstavom “Balon”

17-Jul-2017
Promocija knjige

14-Jul-2017
Linije bjekstva u razodjenutom svijetu

13-Jul-2017
Poezija ne smije da bude u trendu

13-Jul-2017
Njegoš - pjesnik veličanstvene lične elegije

12-Jul-2017
Izložba

NAPOMENA: “Grad teatar” ima isključivo pravo izmjene programa ili učesnika navedenih u programu, tj. otkaza nastupa pravnim ili fizičkim licima sa kojima nije zaključen pisani ugovor do dana nastupa.